Temaş Gıda
Serin, Hafif ve Sağlıklı Evde Dondurma
Gıda ve Beslenme

Serin, Hafif ve Sağlıklı Evde Dondurma

Ev yapımı dondurma, hazır dondurmalardaki katkı maddelerinden uzak ve tamamen doğal olduğu için daha sağlıklıdır. Protein, vitamin (A, B, D) ve mineraller (kalsiyum, fosfor, magnezyum, potasyum) açısından zengindir. Bademcik enfeksiyonuna neden olduğu inancı bilimsel değildir. Yaparken kaliteli sahlep ve tam yağlı süt kullanılmalı, karışım sürekli karıştırılmalıdır. Sahlep, orkide kökenli olup enerji verici, sindirim sistemini rahatlatıcı ve solunum yollarına faydalıdır. Ancak dondurma bilinçsiz tüketildiğinde zararlı olabilir.

Emre AŞU Gıda Mühendisi1 Ekim 20256 görüntülenme

Serin, Hafif ve Sağlıklı Evde Dondurma

Dondurma, içine şeker katılmış çeşitli meyve suları ya da sütten dondurulmak suretiyle elde edilen soğuk hafif ve besleyici bir tatlıdır. Dondurma yazın en güzel yiyeceğidir desem sanırım pek fazla karşı çıkan olmaz. Kimine göre hayatın soğuk tadı, kimine göre sonunda mutluluk olan çikolata hazzı, bazıları içinse mutlu sonların tatlı başlangıcı, son dönemlerde ise depresyona girilince mutlaka tüketilen mutluluk arayışının bir parçası… Hangisi size uygun ?

Dondurmanın ana malzemesi süt ve şekerdir. Bu malzemelere, vanilya, sahlep, meyve, kuru yemiş, bal, kakao ve çikolatanın da katılımıyla, birbirinden farklı lezzetler ortaya çıkartabilirsiniz. Her ne kadar denetimli kullanılsalar bile hazır dondurmaların bazılarının içerisinde çok sayıda vücuda zararlı katkı maddesi bulunuyor ve bu herkesçe malum artık. Özellikle yüksek miktarda tüketilince ve en başta çocukların çok sevdiği dondurmalarda yer alan bu maddelerin sinir sistemi dahil vücudun bir çok bölgesine zarar verebilme potansiyelleri var. Tabi konu çocuklar olunca mevzu çok daha fazla ciddileşiyor ve önem arz ediyor. Ama bide doğru bilinen yanlışlar da var. Mesela Annelerin yıllardır çocuklarına öğrettiği ve onlar için de korkulu bir rüya haline gelen dondurmanın bademciklerde enfeksiyona neden olacağı efsanesi ki hiçbir bilimsel kanıta dayanmıyor ve hiçbir bilimsel dayanağı bulunmuyor. Hijyenik koşullarda hazırlanmış, güvenilir markalarca üretilmiş ve eriyip tekrar dondurulmasına izin verilmemiş dondurmayı sınırlı miktarlarda çocuğunuza verebilirsiniz aslında. Fakat dondurma paketlerinin üzerinde görülen buz kristallerine dikkat etmek gerektiğinin altını çizmek istiyorum. Ambalajın üzerindeki buz parçacıkları dondurmanın eriyip tekrar donduğunu ve bakteriyel üremeye açık olduğunu gösteriyor olabilir. Ama Özelliklede Merdiven altı üretilen ve hijyen şartlarına riayet edilmediği için mikroplu olduğu tespit edilen dondurmalardan çocuklarınızı mutlaka korumalısınız.

Eskiden “dondurma yazın yenir” türünden bir yargı söz konusuydu. Oysa yemek kültürlerinin değişimiyle bu da ortadan kalktı. Sıcak günlerde ferahlatıcı bir yaz tatlısı olarak tüketilen dondurma, kış döneminde de yeniyor artık. Dondurmanın beyindeki keyif bölgelerine dokunduğu, insanların dondurmayı keyif almak ve sosyalleşmek için kullandığı artık bilimsel olarak ta kabul edilmiş durumda. Tabi dondurmanın sağlığa faydalarını maksimum, zararlarını ise minimum düzeyde tutabilmek için özellikle çikolatalı külahlar, soslar ve kâğıt helva tercih edilmemesi, sade ya da meyveli türlerinin tercih edilmesi gerekiyor. Çünkü aksi takdirde çok masum bir besinsel kaynak olan dondurma kalori bombası haline gelebilir. Dondurmanın protein kalitesi oldukça yüksektir. Ayrıca A vitamini, B vitaminleri, D vitamini, kalsiyum, fosfor, magnezyum, protein ve potasyum gibi kaynakları da içeriyor. Bu nedenle dondurma kasların düzenli şekilde kasılıp çalışmasına destek veriyor ve böylece doku kaybına engel oluyor. Kalori değerinin birçok tatlıya oranla daha düşük olması dondurmayı dengeli beslenmede avantajlı konuma getiriyor ama şunu özellikle belirtmek istiyorum altını çizerek; bazı hazır gıdalar gibi hazır dondurmalar da her zaman % 100 sağlıklı ve güvenli olmayabilir. Elbette piyasada kalitesi tartışılmaz markalar da mevcut şuanda. Ancak isterseniz meyve, şeker, süt, vanilya, kakao, sahlep, yumurta gibi farklı farklı ana yiyecek ve doğal katkılarla evde dondurma yapmanızın da mümkün olduğunu biliyor musunuz? Evde kendi doğal dondurma seçeneklerinizi arttırabilir ve %100 sağlığınıza zarar vermeden dondurma yiyebilirsiniz.

Öncelikle evde dondurma yapmanın püf noktalarını verelim;

Meyveli dondurma hazırlarken doğru aromayı yakalamak için, meyveleri kaynatmak yerine çiğ kullanmanız gereklidir. 

Lezzetli bir dondurma için kaliteli sahlep ve tam yağlı süt kullanmak şarttır. 

Dondurma harcının kıvamında olması için şeker miktarını doğru ayarlamanız gereklidir.

Dondurmanızı servis etmeden 10 dakika önce buzdolabından çıkarıp erimesine izin vermelisiniz. 

Dondurma kaşığını her kullanımdan önce soğuk suya batırıp çıkarırsanız dondurmanın kaşığa yapışmasını önlemiş olursunuz.

Ayrıca tam kıvamında bir dondurma yapabilmek için dondurmanın, soğutulduğu süre boyunca sürekli karıştırılması da çok önemlidir. Aksi takdirde karışımdaki su molekülleri soğuğun etkisiyle kristalize olup, dolaptan çıkınca hızla eridiği zaman da dondurmanızın su gibi tatmasına neden olabilmektedir. Zaten kaliteli bir dondurma, buzlukta saklandığında bile içi buzlaşmayandır.

Bir dondurma ne kadar iyi dövülür ve kabartılırsa o kadar iyi olur ve yenirken ağza buz tanecikleri gelmez.

Her çeşit dondurmada sahlep miktarı çok mühimdir. Fazla kullanılırsa tadını kaçırır az kullanılırsa kıvamı bozulur. Yani tam kararını bulmanız lazım.

Dondurma yaparken krema ilave ederseniz daha lezzetli bir ürün elde edersiniz

Dondurma kalori bakımından da asla fakir bir besin sayılamaz; çünkü içinde şeker, sütlü dondurmalarda ayrıca yağ vardır.100 g dondurma 100-200 kalori verir. Yapılan çalışmalarda, laktoz intoleransı olan kişilerin de, esas kaynağı süt olmasına karşın günde iki kez dondurma tükettiklerinde laktoz intoleransına bağlı belirtiler saptanmamıştır. Dondurma ve dondurulmuş yoğurt gibi ürünler daha yavaş sindirildikleri için bu kişiler tarafından daha kolay tolere edilirler. 

Dondurmanın hammaddelerinden olan sahlep ise orkideler ailesinden olup otsu bir bitkidir. Sahlep’in insan sağlığı üzerinde birçok faydası vardır. Bunlardan bazıları; Enerji verir. Göğsü yumuşatır. Öksürük ve bronşitte faydalıdır. Kabızlığı giderir. Basur şikâyetlerini azaltır. Zihni çalışma gücünü arttırır. Kalbi kuvvetlendirir. Mide için yararlıdır. Mideyi rahatlatır ve hazmı kolaylaştırır. Dondurma tüketirken sahlep’in bu faydalarından da vücudumuz istifade edecektir.

Unutmayın ki Dondurma Yemek Sağlıklıdır, Fakat Bilinçsiz Dondurma Tüketimi Hastalıklara Davetiye Çıkarır.

Şimdi benden bu yazının sonunda mutlaka evde yapılan bir dondurma tarifi vermemi bekliyorsunuz. Ama sizi bu noktada biraz yoracağım. İnternete girip evde dondurma tarifi dediğiniz zaman karşınıza yüzlerce evde yapım dondurma tarifi çıkıyor. Artık karar sizin. Evde dondurma yapmaya niyetli iseniz oradan bir tarif bularak %100 sağlıklı ve doğal bir dondurmayı hem kendinize hem de çevrenizdekilere özelliklede çocuklarınıza hediye edebilirsiniz. En azından ben öyle yapıyorum ve size de şiddetle tavsiye ediyorum.

Yazıyı Paylaş

İlgili Yazılar

Mutfağımdaki 10 Bin Yıllık Misafir: Siyez Ununa Neden Geçtim?
Gıda ve Beslenme
27 Ocak 2026

Mutfağımdaki 10 Bin Yıllık Misafir: Siyez Ununa Neden Geçtim?

Bu yazıda, siyez ununa neden yöneldiğimi hem kişisel deneyimlerim hem de teknik bilgiler ışığında anlatmaya çalıştım. Genetik yapısı binlerce yıldır değişmeyen siyez buğdayının, modern buğdaylara göre daha doğal ve vücuda daha uyumlu bir alternatif olduğunu düşünüyorum. Besin değeri, kan şekerine etkisi ve mutfaktaki karakterli yapısıyla siyez ununun sabır isteyen ama karşılığını veren bir ürün olduğunu gördüm. Benim için siyez, yalnızca sağlıklı bir gıda değil; yerel üretimi destekleyen, geçmişle bağ kurmamı sağlayan bilinçli bir tercih.

Zeytinyağı: Sağlığın Mucizesi
Gıda ve Beslenme
23 Haziran 2026

Zeytinyağı: Sağlığın Mucizesi

Zeytinyağı, besleyici, antioksidan açısından zengin ve sağlığa faydalı bir gıda olarak öne çıkar. Natürel zeytinyağı çiğ tüketim için en kalitelisidir ve kalp-damar sağlığını destekler. Ancak sahte ve karışık ürünler piyasada yaygındır. Türkiye’de tüketim düşük, üretim artırılmalı ve halkın alım gücü dikkate alınmalıdır.

Kırmızı Etin Peşinde
Gıda ve Beslenme
1 Ekim 2025

Kırmızı Etin Peşinde

Kırmızı et Türk mutfağında önemli bir yer tutar, fakat yüksek fiyatlar nedeniyle tüketim düşüktür. Sorun üretim yetersizliği, yanlış yetiştiricilik ve dışa bağımlılıktır. Kırmızı et, kaliteli protein, esansiyel aminoasitler, B vitamini, çinko ve demir açısından zengindir ve büyüme, kemik ve beyin gelişimi için gereklidir. Çözüm için hayvan sayısı artırılmalı, doğru ırklarla ıslah yapılmalı, yem bağımlılığı azaltılmalı ve kırsal aile çiftlikleri desteklenmelidir.